zamknąć

Mapa nawigacji

Pobierz nasze dobre praktyki
Interaktywna nawigacja to narzędzie wykraczające poza standardową nawigację zintegrowanych treści (dostępną w górnej belce raportu). Nowe podejście pozwalana na poruszanie się w dwóch dodatkowych wymiarach biznesu Grupy PZU, tj.:
  • strategii (ubezpieczenia, zdrowie, inwestycje, finanse);
  • zrównoważonego rozwoju (sprzedaż, pracownicy, zaangażowanie społeczne, środowisko naturalne i etyka).
Wyżej wymienione obszary zostały dodatkowo uzupełnione o powiązane wskaźniki GRI, w ramach każdego wybranego zagadnienia.
Pracownicy
Społeczeństwo
Etyka
Środowisko
Produkty
Krótka charakterystyka
Zdrowie
Banki
Inwestycje
Ubezpieczenia
PRAKTYKI
BIZNESOWE

W tym rozdziale

GRI

9.2 Hierarchia wartości godziwej

Raport Roczny 2019 > 9.2 Hierarchia wartości godziwej
Facebook Twitter All
Zintegrowana Nawigacja
Ubezpieczenia
Zdrowie
Inwestycje
Bankowość
Najlepsze Praktyki

W oparciu o dane wejściowe wykorzystywane przy ustalaniu wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów i zobowiązań, dla których zaprezentowano wartość godziwą, klasyfikowane są do następujących poziomów:

  • Poziom I – aktywa i zobowiązania wyceniane na bazie cen notowanych (nieskorygowanych) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów i zobowiązań. Do tego poziomu zaklasyfikowano:
    • płynne notowane dłużne papiery wartościowe;
    • akcje i certyfikaty inwestycyjne notowane na giełdach;
    • instrumenty pochodne notowane na giełdach;
    • zobowiązania z tytułu pożyczek papierów wartościowych notowanych na giełdach (krótka sprzedaż).
  • Poziom II – aktywa i zobowiązania, których wycena opiera się na danych wejściowych innych niż ceny notowane zaliczane do Poziomu I, które są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośredni (bazujący na cenach). Do tego poziomu zaklasyfikowano:
    • notowane dłużne papiery wartościowe wyceniane na podstawie wycen publikowanych przez autoryzowany serwis informacyjny;
    • instrumenty pochodne – m. in. FX Swap, FX Forward, IRS, CIRS, FRA;
    • jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych;
    • nieruchomości inwestycyjne lub nieruchomości przeznaczone do sprzedaży, wycenione przy zastosowaniu metody porównawczej, obejmujące wolne grunty pod zabudowę i niektóre mniejsze i mniej wartościowe budynki (w tym lokale mieszkalne, garaże itp.);
    • zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych;
    • kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta.
  • Poziom III – aktywa, których wycena opiera się na danych wejściowych niemożliwych do zaobserwowania na rynkach (dane wejściowe nieobserwowalne). Do tego poziomu zaklasyfikowano:
    • nienotowane dłużne papiery wartościowe oraz niepłynne notowane dłużne papiery wartościowe (w tym nieskarbowe papiery dłużne emitowane przez inne podmioty finansowe, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty niefinansowe), wyceniane modelami opartymi na zdyskontowanych przepływach pieniężnych;
    • nieruchomości inwestycyjne lub nieruchomości przeznaczone do sprzedaży, wycenione przy zastosowaniu metody dochodowej lub metody pozostałościowej; 
    • należności od klientów z tytułu kredytów oraz zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów;
    • opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez spółki Grupy PZU oraz opcje zawarte na rynku międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji wbudowanych.

W sytuacji gdy do wyceny składnika aktywów lub zobowiązań używane są dane wejściowe klasyfikowane do różnych poziomów hierarchii wartości godziwej, wyceniany składnik przypisuje się do najniższego poziomu, z którego pochodzą dane wejściowe, mające istotny wpływ na całość wyceny.   

Na wartość wyceny zakwalifikowanych do poziomu III składników aktywów lub zobowiązań istotny wpływ mają dane wejściowe nieobserwowalne.

Wyceniane aktywa Dane nieobserwowalne Charakterystyka Wpływ na wycenę
Należności od klientów z tytułu kredytów Marża płynności oraz bieżąca marża ze sprzedaży danej grupy produktowej Wartości godziwe szacuje się przy zastosowaniu technik wyceny z uwzględnieniem założenia, iż na moment udzielenia kredytu wartość godziwa równa jest wartości bilansowej. Wartość godziwa kredytów bez rozpoznanej utraty wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych przepływów gotówkowych zdyskontowanych na daną datę bilansową pomniejszonych o oczekiwaną stratę kredytową. Stopa dyskontująca przepływy jest odpowiednią stopą rynkową wolną od ryzyka powiększoną o marżę płynności oraz bieżącą marżę ze sprzedaży dla danej grupy produktowej kredytu. Marża wyznaczana jest w podziale na grupy produktowe i termin do zapadalności. Dla celów szacowania wartości godziwej kredytów walutowych wykorzystywana jest marża płynności dla kredytów w złotych skorygowana o kwotowania transakcji fx swap i basis-swap. Wartość godziwa kredytów o rozpoznanej utracie wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych odzysków zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej ponieważ średnie oczekiwane odzyski uwzględniają w pełni element ryzyka kredytowego. W przypadku kredytów nieposiadających harmonogramu spłat (kredyty w rachunku bieżącym, overdrafty oraz karty kredytowe) przyjmuje się, że wartość godziwa równa jest wartości bilansowej. Korelacja ujemna
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów Marża ze sprzedaży Wartości godziwe szacuje się przy zastosowaniu technik wyceny z uwzględnieniem założenia, iż na moment przyjęcia depozytu wartość godziwa równa jest wartości bilansowej. Wartość godziwa depozytów terminowych jest równa sumie przyszłych oczekiwanych przepływów gotówkowych zdyskontowanych na daną datę bilansową. Stopa dyskontująca przepływy jest odpowiednią stopą rynkową wolną od ryzyka powiększoną o marżę ze sprzedaży. Marża wyznaczana jest na podstawie depozytów przyjętych w ostatnim kwartale w podziale na grupy produktowe i termin do zapadalności. W przypadku depozytów krótkoterminowych (depozytów bieżących, overnight oraz w rachunku oszczędnościowym) za wartość godziwą przyjęto wartość bilansową. Korelacja ujemna
Opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez spółki Grupy PZU oraz opcje zawarte na rynku międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji wbudowanych Parametry modelu Instrumentami wbudowanymi są proste opcje (plain vanilla) oraz opcje egzotyczne na pojedyncze akcje, indeksy, towary oraz inne wskaźniki rynkowe, w tym indeksy stóp procentowych oraz kursy walutowe i ich koszyki. Wszystkie wydzielone opcje są na bieżąco domykane na rynku międzybankowym. Opcje walutowe wyceniane są w oparciu o model wyceny opcji Garmana-Kohlhagena (a w przypadku opcji barierowych i azjatyckich w oparciu o tzw. rozszerzony model Garmana-Kohlhagena).Opcje egzotyczne wbudowane w umowy depozytowe i ich domknięcia są wyceniane przy pomocy techniki Monte-Carlo przy założeniu modelu geometrycznego ruchu Browna dla czynników ryzyka.  
Niepłynne obligacje i pożyczki Spready kredytowe Spready obserwuje się na wszystkich obligacjach (ich seriach) lub pożyczkach tego samego emitenta lub emitenta o podobnej charakterystyce. Te spreadyobserwowane są w dniach emisji nowych serii obligacji, dniach zawierania nowych umów pożyczek oraz w dniach transakcji rynkowych, których przedmiotem są wierzytelności wynikające z tych obligacji i pożyczek. Korelacja ujemna
Nieruchomości inwestycyjne oraz nieruchomości przeznaczone do sprzedaży Stopa kapitalizacji Stopę kapitalizacji ustala się na podstawie analizy stóp zwrotu osiąganych w transakcjach dla podobnych nieruchomości. Korelacja ujemna
  Koszty budowy Wartość kosztów budowy określa się na podstawie rynkowych kosztów budowy pomniejszonych o koszty poniesione na dzień wyceny. Korelacja dodatnia
  Miesięczna stawka czynszu za 1m2 odpowiedniego rodzaju powierzchni lub za jedno miejsce parkingowe Stawki czynszu obserwuje się dla podobnych nieruchomości, podobnej jakości, w podobnych lokalizacjach oraz zbliżonej wielkości wynajmowanej powierzchni. Korelacja dodatnia
Instrumenty pochodne Parametry modelu Opcje walutowe wyceniane są w oparciu o model wyceny opcji Garmana-Kohlhagena (a w przypadku opcji barierowych i azjatyckich w oparciu o tzw. rozszerzony model Garmana-Kohlhagena). Opcje egzotyczne wbudowane w umowy depozytowe i ich domknięcia są wyceniane przy pomocy techniki Monte-Carlo przy założeniu modelu geometrycznego ruchu Browna dla czynników ryzyka.  
Emisje własne oraz pożyczki podporządkowane Spread emisji ponad krzywą rynkową W przypadku zastosowania do wyceny historycznego spreadu emisji ponad krzywą rynkową, emisje takie klasyfikuje się do poziomu III hierarchii wartości godziwej. Korelacja ujemna
Instrumenty kapitałowe nienotowane na aktywnym rynku   Kwotowania serwisów finansowych, obecna wartość przyszłych, prognozowanych wyników spółek lub modele wyceny bazujące na dostępnych danych rynkowych.  

9.2.1.  Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej

Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej  31 grudnia 2019 31 grudnia 2018
Poziom I Poziom II Poziom III Razem Poziom I Poziom II Poziom III Razem
Aktywa                
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 32 595 15 555 7 061 55 211 22 200 9 329 7 208 38 737
Instrumenty kapitałowe 271 1 246 518 309 1 212 522
Dłużne papiery wartościowe 32 324 15 554 6 815 54 693 21 891 9 328 6 996 38 215
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 4 985 4 996 286 10 267 12 758 4 684 252 17 694
Instrumenty kapitałowe 613 6 226 845 1 105 - 115 1 220
Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne 111 4 690 19 4 820 102 4 182 14 4 298
Dłużne papiery wartościowe 4 261 300 41 4 602 11 551 502 123 12 176
Należności od klientów z tytułu kredytów - - 1 624 1 624 - - 1 814 1 814
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 1 381 1 381 - - 1 511 1 511
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - - 243 243 - - 303 303
Pochodne instrumenty finansowe 4 2 985 118 3 107 35 2 384 68 2 487
Nieruchomości inwestycyjne - 153 1 828 1 981 - 141 1 556 1 697
Zobowiązania                
Instrumenty pochodne 3 2 947 68 3 018 34 3 295 36 3 365
Zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych - 90 - 90 - 266 - 266
Kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta (unit-linked) - 259 - 259 - 266 - 266
Zobowiązania z tytułu pożyczek papierów wartościowych (krótka sprzedaż) 293 - - 293 120 - - 120
 
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań zaklasyfikowanych do Poziomu III hierarchii wartości godziwej w roku zakończonym 31 grudnia 2019  Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Instrumenty pochodne - aktywa  Instrumenty pochodne – zobowiązania  Należności od klientów z tytułu kredytów wyceniane w wartości godziwej Nieruchomości inwestycyjne 
Kapitałowe Dłużne Kapitałowe Certyfikaty inwestycyjne Dłużne przez inne całkowite dochody przez wynik finansowy
Stan na początek okresu 212 6 996 115 14 123 68 36 1 511 303 1 556
Ujęcie aktywów z tytułu prawa do użytkowania (MSSF16) - - - - - - - - - 44
Nabycie / otwarcie pozycji/ udzielenie - 997 - - 573 26 21 167 - 195
Reklasyfikacje z
poziomu II1
- 545 - - - 1 - - - -
Reklasyfikacje z aktywów przeznaczonych do sprzedaży do nieruchomości inwestycyjnych - - - - - - - - - 1
Zyski lub straty ujęte w rachunku zysków i strat w pozycji: - 176 111 3 6 57 36 29 (2) 48
- przychody netto z inwestycji - 170 - - - - - 29 (2) -
- wynik netto z realizacji - 6 - - 1 - - - - -
- zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych do wartości godziwej - - 111 3 5 57 36 - - 48
Zyski lub straty ujęte w innych całkowitych dochodach 34 35 - - - - - 16 - -
Sprzedaż/rozliczenia/spłaty - (1 851) - - (661) (34) (25) (342) (58) (4)
Reklasyfikacje do aktywów przeznaczonych do sprzedaży - - - - - - - - - (12)
Reklasyfikacje do poziomu II - (83) - - - - - - - -
Różnice kursowe - - - 2 - - - - - -
Stan na koniec okresu 246 6 815 226 19 41 118 68 1 381 243 1 828

1 Informacje o reklasyfikacjach zaprezentowano w punkcie 9.3.

 
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań zaklasyfikowanych do Poziomu III hierarchii wartości godziwej w roku zakończonym 31 grudnia 2018  Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Instrumenty pochodne - aktywa  Instrumenty pochodne – zobowiązania  Należności od klientów z tytułu kredytów wyceniane w wartości godziwej Nieruchomości inwestycyjne 
Kapitałowe Dłużne Kapitałowe Certyfikaty inwestycyjne Dłużne przez inne całkowite dochody przez wynik finansowy
Stan na początek 221 4 855 95 - 163 100 52 1 556 365 2 204
Nabycie / otwarcie pozycji / udzielenie - 3 034 - 14 727 16 10 409 3 139
Reklasyfikacje z poziomu I - - 2 - - - - - - -
Reklasyfikacje z poziomu II1 - 190 - - - - - - - 3
Reklasyfikacje z nieruchomości własnych - - - - - - - - - 4
Zyski lub straty ujęte w rachunku zysków i strat w pozycji: - 49 14 - 3 (30) (9) 29 3 48
- przychody netto z inwestycji - 49 - - - - - 29 - -
- wynik netto z realizacji - - (2) - - (3) - - - -
- zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych do wartości godziwej - - 16 - 3 (27) (9) - 3 48
Zyski lub straty ujęte w innych całkowitych dochodach (9) (12) - - - - - 31 - -
Sprzedaż/ rozliczenia/ spłaty - (1 056) - - (756) (18) (17) (514) (68) (11)
Reklasyfikacje do aktywów przeznaczonych do sprzedaży - - - - - - - - - (831)
Reklasyfikacje do poziomu II - (64) - - (14) - - - - -
Różnice kursowe - - 4 - - - - - - -
Stan na koniec okresu 212 6 996 115 14 123 68 36 1 511 303 1 556

1 Informacje o reklasyfikacjach zaprezentowano w punkcie 9.3.   

9.2.1.1.  Zmiany sposobu (metody) ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej

Zarówno w 2019, jak i w 2018 roku nie dokonywano zmian sposobu (metody) ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej, których wartość byłaby istotna z punktu widzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

9.2.1.2.  Nieruchomości inwestycyjne zakwalifikowane do Poziomu III wartości godziwej

Nieruchomości inwestycyjne zaklasyfikowane do poziomu III  Rodzaj powierzchni  31 grudnia 2019 31 grudnia 2018
Wartość bilansowa Czynsze uwzględnione w wycenie Stopy kapitalizacji uwzględnione w wycenie Wartość bilansowa Czynsze uwzględnione w wycenie Stopy kapitalizacji uwzględnione w wycenie
Nieruchomości biurowe Biurowa Parking 663 12,00 – 14,50 EUR 40,00 – 70,00 EUR 6,00% - 7,50% 651 12,00 – 14,25 EUR 40,00 – 73,00 EUR 5,95% - 7,75%
Nieruchomości magazynowe Biurowa Magazynowa 1 119 9,00 EUR 3,20 – 3,50 EUR 5,90% - 6,45% 889 6,48 – 9,15 EUR 3,00 – 4,04 EUR 6,00% - 6,90%
Pozostałe   46     16    
Razem   1 828     556    

9.2.2.  Aktywa i zobowiązania niewyceniane w wartości godziwej

Wartość godziwa aktywów i zobowiązań, dla których jest ona tylko ujawniana  31 grudnia 2019 31 grudnia 2018
Poziom I Poziom II Poziom III Razem Poziom I Poziom II Poziom III Razem
Aktywa                
Jednostki wyceniane metodą praw własności - - - - - - 14 14
Należności od klientów z tytułu kredytów wyceniane w zamortyzowanym koszcie - - 193 964 193 964 - - 180 507 180 507
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 26 032 2 149 21 742 49 923 24 251 2 301 21 541 48 093
Dłużne papiery wartościowe 26 032 1 123 12 674 39 829 24 251 1 239 11 900 37 390
Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży - 738 3 326 4 064 - 126 3 153 3 279
Lokaty terminowe w instytucjach kredytowych - 288 1 168 1 456 - 936 1 830 2 766
Pożyczki - - 4 574 4 574 - - 4 658 4 658
Zobowiązania                
Zobowiązania wobec banków - 897 5 728 6 625 - 781 5 280 6 061
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów - - 219 233 219 233 - - 207 668 207 668
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych1 - 6 700 2 667 9 367 - 5 295 6 800 12 095
Zobowiązania podporządkowane1 - 2 766 4 014 6 780 - 2 013 4 043 6 056
Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu - 599 - 599 - 540 - 540

1 Do poziomu II zaklasyfikowano te zobowiązania, na wycenę których nieobserwowalne parametry nie miały istotnego wpływu. Przede wszystkim są to zobowiązania z tytułu obligacji emitowanych przez Pekao.